Problem Neydi?
Günümüz eğitim ortamlarında öğrencilerin bedensel sınırlar ve kişisel alan konusunda yeterli farkındalık geliştirememesi, akran ilişkilerinde zaman zaman sınır ihlallerine yol açabiliyor. Özellikle öğrencilerin erken yaşlarda ve çoğu zaman denetimsiz biçimde karşılaştıkları sosyal medya içerikleri, bedensel sınırlar ve kişiler arası saygı konusunda kafa karışıklığı yaratabiliyor. Bu durum, öğrencilerin kişisel alan, bedensel sınırlar ve karşılıklı saygı gibi konular üzerine düşünme ve bu konularda ortak bir dil geliştirme ihtiyacını ortaya çıkarabiliyor. Peki, öğrencilerin sosyal medyayı daha bilinçli kullanmalarını ve bedensel sınırlar konusunda farkındalık geliştirmelerini nasıl destekleyebiliriz?
Çözüm
Çözüm; öğrencilerin sosyal medya kullanımına eleştirel bir bakış geliştirmelerini destekleyen ve bedensel sınırlar konusunda ortak bir farkındalık oluşturmaya odaklanan yaratıcı bir öğrenme sürecinden oluşmaktadır. Bu süreçte öğrenciler, sosyal medyada karşılaştıkları içerikleri birlikte değerlendirir, bu içeriklerden hareketle kavramlar üretir ve ortaya çıkan kavramları bir şarkıya dönüştürerek ortak bir ifade oluştururlar. Böylece öğrencilerin hem problemi anlamaları hem de çözümün aktif bir parçası olmaları hedeflenir.
İlk aşamada öğrencilerden sosyal medya üzerinden gördükleri ve olumlu buldukları örnekleri sınıf içinde paylaşmaları istenir. Bu paylaşımlar sayesinde öğrenciler hem birbirlerinin deneyimlerini dinler hem de sosyal medya içerikleri üzerine birlikte düşünme fırsatı bulur.
İkinci aşamada öğrencilerin paylaşımlarından hareketle sınıf içinde en çok öne çıkan kavramlar belirlenir. Sınıf, paylaşılan örnekler üzerinden üç temel kavram seçer ve bu kavramları görünür kılacak bir poster ya da pano hazırlar.
Üçüncü aşamada hazırlanan poster ve panolardan yola çıkarak anahtar kavramlar yeniden değerlendirilir ve öğrenciler bu kavramların ne ifade ettiğini birlikte tartışır. Bu süreç, öğrencilerin bedensel sınırlar, saygı ve bilinçli sosyal medya kullanımı üzerine ortak bir dil geliştirmelerini destekler.
Son aşamada ise belirlenen kavramlar bir araya getirilerek bir şarkı oluşturulur. Şarkının sözleri öğrencilerin ürettiği kavram ve cümlelerden oluşur ve gerekirse yapay zekâ araçlarından destek alınarak bestelenir. Öğrencilerin kendi ifadelerinden oluşan bu şarkı, mesajın daha kolay benimsenmesini ve hatırlanmasını sağlar.
Çözümün Etkisi
Uygulama sürecinde öğrencilerin hem dijital ortamlarda hem de günlük yaşamlarında bedensel sınırlar ve kişisel alan konusunda farkındalıklarının arttığı gözlemlenmiştir. Öğrenciler, kendilerini rahatsız eden bir temasla karşılaştıklarında suçluluk duymadan “hayır” diyebilme konusunda daha fazla cesaret göstermeye başlamıştır. Süreç içerisinde öğrencilerin dijital ortamlardaki davranışlara yönelik farkındalıklarının arttığı, dijital nezaket bilinci ve empati duygularının geliştiği görülmüştür. Bu kazanımlar, öğrencilerin hem çevrimiçi hem de yüz yüze ilişkilerinde kendi sınırlarını bilen ve diğerlerinin sınırlarına saygı duyan bir ilişki kurmalarını desteklemiştir.
Çözüm Okullarda Nasıl Uygulanır?
Çözüm, her branştan öğretmen tarafından ortaokul ve lise kademelerinde uygulanabilir. Çözüm, okulun koşulları, müfredat ya da öğrencilerin ihtiyaçları gözetilerek, uygulanacak eğitim ortamına uyarlanabilir. Uygulama sürecinde Yaratıcı Problem Çözme becerisi ve Tasarım Odaklı Düşünme (TOD) metodolojisi ile ilgili ihtiyaç duyulan bilgilere, www.yaraticiproblemcozme.org adresinden ulaşılabilir. Her çözüm, uygulanıp farklı öğrencilerle buluştukça gelişmeye ve zenginleşmeye açıktır. Çözümü uygulama sürecinde edindiğiniz deneyimleri ve çözümün gelişmeye açık yönlerine dair önerilerinizi Çözüm Merkezi Geribildirim Formu üzerinden bizlerle paylaşabilirsiniz. Çözümle ilgili sosyal medya paylaşımlarınızda #DeğişimOkulda hashtagini kullanarak ve Öğretmen Ağı hesabını etiketleyerek, çözümün yaygınlaşmasına katkı sunabilirsiniz.