Problem Neydi?
Günümüz eğitim ortamlarında öğrencilerin öğrenme süreçlerini planlamakta zorlandıkları, çalışmaya başlama konusunda isteksizlik yaşayabildikleri ve hedef belirleme süreçlerinde güçlük çekebildikleri durumlar sıkça gözlemlenebiliyor. Bu durum, öğrencilerin öğrenme verimliliklerini olumsuz etkilerken erteleme davranışlarının artmasına ve motivasyonlarının düşmesine neden olabiliyor. Özellikle düzenli çalışma alışkanlıkları ve rutinler oluşturmakta zorlanan öğrenciler, zamanlarını ve enerjilerini etkili şekilde yönetemeyebiliyor. Oysa öğrencilerin dikkat sürelerini, enerji döngülerini ve çalışma alışkanlıklarını fark ederek kendi ihtiyaçlarına uygun planlamalar yaptıkları durumlarda öğrenme süreçlerine daha etkin katıldıkları görülüyor. Bu da rutinlerin öğrenciler tarafından dışarıdan dayatılan kurallar bütünü olarak değil, günlük yaşamlarını kolaylaştıran bir ihtiyaç olarak yeniden ele alınması gerekliliğini ortaya çıkarıyor. Peki, öğrencilerin dikkat sürelerini ve enerji döngülerini fark edip bu doğrultuda planlama yapmalarını ve rutini bir ihtiyaç olarak görmelerini nasıl sağlayabiliriz?
Çözüm
Çözüm, öğrencilerin planlama becerilerini geliştirmeyi, kendi dikkat ve enerji döngülerini fark etmelerini, hedef belirleme ve öz değerlendirme alışkanlığı kazanmalarını destekleyen bir takip ve farkındalık sürecinden oluşmaktadır. Bu süreçte öğrenciler haftalık hedefler belirler, hedeflerini düzenli olarak takip eder ve kendi gelişimlerini değerlendirir. Öğretmen ve velilerin sürece dahil olmasıyla öğrencilerin rutin oluşturma, öz düzenleme ve sorumluluk alma becerilerinin güçlenmesi hedeflenir.
İlk aşamada öğretmen, SOLO Performans Sistemi'ni ve formun bölümlerini öğrencilere tanıtır. Formda yer alan hedef belirleme, değerlendirme ve öz yansıtma alanları açıklanarak sürecin amacı paylaşılır.
İkinci aşamada öğrencilerle birlikte gerçekçi, ulaşılabilir ve uygulanabilir hedefler üzerine konuşulur. Bu sayede öğrencilerin kendi ihtiyaçlarına uygun hedefler belirlemeleri desteklenir.
Üçüncü aşamada öğrenciler her hafta başında formu doldurarak hedeflerini belirler ve bu hedefleri gerçekleştirmek için zaman planlaması yapar.
Dördüncü aşamada öğrenciler gün sonunda veya belirlenen rutin zamanlarda kısa değerlendirmeler yaparak duygu durumlarını, zorlandıkları alanları ve başarılarını forma işler. Böylece öğrenciler kendi öğrenme ve çalışma süreçlerini düzenli olarak gözden geçirme fırsatı bulur.
Son aşamada ise öğretmen ve veliler, öğrencilerin formları üzerinden süreci takip eder. Haftalık değerlendirmeler doğrultusunda öğrencilerin gelişimleri izlenir, yeni hedefler belirlenir ve rutin oluşturma süreçleri desteklenir. Süreç boyunca öğrencilerin öz düzenleme, planlama ve sorumluluk alma becerilerinin güçlenmesi amaçlanmaktadır.
Çözümün Etkisi
Uygulama sürecinde öğrencilerin değerlendirme sorularına içten ve dürüst yanıtlar verdikleri, bu sayede kendi duygu, davranış ve çalışma alışkanlıklarına ilişkin farkındalıklarının arttığı gözlemlenmiştir. Öğrencilerin hedef belirleme ve düzenli öz değerlendirme süreçlerine aktif olarak katılmaları, öz farkındalık becerilerinin güçlenmesini desteklemiştir. Süreç içerisinde öğrencilerde planlama becerisine yönelik bir farkındalık gelişmeye başladığı ve rutin oluşturmanın önemine ilişkin bilinç kazandıkları görülmüştür. Bu kazanımlar, öğrencilerin öğrenme süreçlerinde daha sorumluluk alan ve kendi gelişimlerini takip edebilen bireyler olarak sürece dahil olmalarını desteklemiştir.
Çözüm Okullarda Nasıl Uygulanır?
Çözüm, her branştan öğretmen tarafından tüm kademelerde uygulanabilir. Çözüm, okulun koşulları, müfredat ya da öğrencilerin ihtiyaçları gözetilerek, uygulanacak eğitim ortamına uyarlanabilir. Uygulama sürecinde Yaratıcı Problem Çözme becerisi ve Tasarım Odaklı Düşünme (TOD) metodolojisi ile ilgili ihtiyaç duyulan bilgilere, www.yaraticiproblemcozme.org adresinden ulaşılabilir. Her çözüm, uygulanıp farklı öğrencilerle buluştukça gelişmeye ve zenginleşmeye açıktır. Çözümü uygulama sürecinde edindiğiniz deneyimleri ve çözümün gelişmeye açık yönlerine dair önerilerinizi Çözüm Merkezi Geribildirim Formu üzerinden bizlerle paylaşabilirsiniz. Çözümle ilgili sosyal medya paylaşımlarınızda #DeğişimOkulda hashtagini kullanarak ve Öğretmen Ağı hesabını etiketleyerek, çözümün yaygınlaşmasına katkı sunabilirsiniz.