Problem Neydi?
Eğitim ortamlarında öğrenciler kendi sorumluluklarını yerine getirmek konusunda zorlanıyorlar ve bu durumun çoğu zaman “yapabilirim” inancının yeterince gelişmemesinden kaynaklanabiliyor. Yapabilirim inancı güçlü olan çocuklar, görevlerini yerine getirirken daha kararlı ve sorumlu davranabiliyorlar. Peki, öğrencilerin yapabilirim inancını güçlendirerek kendi sorumluluklarının farkına varmalarını nasıl sağlayabiliriz?
Çözüm
Öğrencilerin yapabilirim inancını desteklemek ve kendi sorumluluklarını üstlenmelerini teşvik etmek amacıyla “Çantamda Ne Var?” adlı bir sınıf içi oyun tasarlanmıştır. Oyun, öğrencilerin kendi çantalarındaki eşyaları bağımsız şekilde bulmalarını ve bu süreci görünür bir şekilde deneyimlemelerini temel alır.
Uygulamanın hazırlık aşamasında öğretmen sınıf içinde bir “Benim Çantam Panosu” alanı belirler. Her öğrenci hayal gücünü kullanarak kendi çantasını çizer, ismini yazar ve bu çizim panoya asılır.
Başlangıç gününde öğretmen oyunu tanıtır ve sürecin amacı paylaşılır. İlk gün gözlem yapılır ve öğrencilere yıldız verilmez. Ardından oyun başlatılır. Öğretmen bir eşyanın adını söyler ve öğrenciden bu eşyayı kendi çantasından bulmasını ister. Öğrenci eşyayı kendi çabasıyla bulduğunda öğretmen, “Evet, sen bunu yapabildin.” ifadesiyle süreci pekiştirir. Oyun sonunda öğrenci panodaki kendi çantasına bir yıldız ekler.
Bu süreçte her öğrencinin panosunda yalnızca kendisine ait yıldızlar bulunur ve yıldızlar öğrenciler arasında karşılaştırılmaz. Amaç rekabet yaratmak değil, öğrencinin kendi ilerlemesini fark etmesini sağlamaktır. Oyun gün gün tekrarlandıkça öğrenciler eşyalarını daha hızlı bulmaya başlar, vazgeçme davranışı azalır ve çanta içi düzen kendiliğinden gelişir. Bu sayede öğrenciler düzen ile sorumluluk arasındaki ilişkiyi deneyimleyerek öğrenir.
Çözümün Etkisi
Uygulama sürecinde öğrencilerin eşyalarını daha hızlı ve kendi başlarına bulmaya başladıkları, çanta düzenlerinin belirgin şekilde iyileştiği gözlemlenmiştir. Vazgeçme ve yardım bekleme davranışları azalırken, “ben yapabilirim” duygusu güçlenmiş ve öğrencilerin sorumluluk almaya yönelik istekleri artmıştır.
Çözüm Okullarda Nasıl Uygulanır?
Çözüm, ilkokul kademesinde farklı sınıf düzeylerinde uygulanabilir. Uygulama, sınıfın fiziksel koşulları ve öğrencilerin ihtiyaçları gözetilerek uyarlanabilir. Oyun süresi, sorulacak eşyalar ve takdir sistemi sınıfın dinamiğine göre çeşitlendirilebilir. Uygulama sürecinde Yaratıcı Problem Çözme becerisi ve Tasarım Odaklı Düşünme (TOD) metodolojisi ile ilgili ihtiyaç duyulan bilgilere www.yaraticiproblemcozme.org adresinden ulaşılabilir. Her çözüm, uygulanıp farklı öğrencilerle buluştukça gelişmeye ve zenginleşmeye açıktır. Çözümü uygulama sürecinde edindiğiniz deneyimleri ve çözümün gelişmeye açık yönlerine dair önerilerinizi Çözüm Merkezi Geribildirim Formu üzerinden bizlerle paylaşabilirsiniz. Çözümle ilgili sosyal medya paylaşımlarınızda #DeğişimOkulda hashtagini kullanarak ve Öğretmen Ağı hesabını etiketleyerek, çözümün yaygınlaşmasına katkı sunabilirsiniz.