Yapay Zekâ ile Birlikte Düşünme: Öğretme-Öğrenme Kesişiminde Bilişsel Ortaklık

Selçuk ARTUT, insan-teknoloji ilişkilerinin karmaşık teorik ve pratik boyutlarını araştıran disiplinlerarası bir sanatçı ve araştırmacıdır. Sanatsal pratiği, bu etkileşimlerin algıyı, deneyimi ve yaratıcılığın sınırlarını nasıl şekillendirdiğini inceler. Artut'un çalışmaları, kanvas BAE, Sonar İstanbul, ISEA, AKM İstanbul, Siggraph, Dystopie Sound Art Festival Berlin, Moving Image New York, Art London, ICA London, Art Hong Kong, Hope Alkazar ve İstanbul Bienali gibi prestijli mekan ve etkinliklerde sergilenmiştir. Artsy, Creative Applications, CoDesign, Visual Complexity ve CNN GO gibi önde gelen platformlar, çağdaş sanata yaptığı katkıları öne çıkarmıştır. İsviçre'deki European Graduate School'da Medya ve İletişim alanında doktora yapan Artut, sanat ve teknolojiye eleştirel ve akademik bir bakış açısıyla yaklaşmaktadır. Sanat, medya ve teknolojinin kesişim noktasına olan derin ilgisini yansıtan dokuz kitabın yazarı ve bir kitabın editörüdür. İstanbul Sabancı Üniversitesi Görsel Sanatlar ve Görsel İletişim Tasarımı Programında profesör olarak, yaratıcı kodlama, hesaplamalı sanat ve medya sanatları uygulamaları üzerine dersler vererek sanat ve teknoloji arasında köprü kurmaya odaklanmaktadır. Çok yönlü bir sanatçı olan Artut, aynı zamanda bir müzisyendir. 1998'den beri, çok sayıda albümü bulunan öncü post-rock avangart grubu Replikas'ın üyesidir. Sanatsal pratiğini canlı performanslara da genişleten Artut, 2016 yılında RAW ikilisini kurmuştur. RAW, yaratıcı kodlama ve canlı kodlama tekniklerini kullanarak ses ve görüntünün sınırlarını zorlayan algoritmik performanslar yaratan bir görsel-işitsel ikilisidir. Artut'un dinamik eserleri, sanat, teknoloji ve toplum arasındaki ilişkileri yeniden tanımlamaya yönelik sürekli çabasını yansıtmaktadır.

Şebnem Özdemir, Yıldız Teknik Üniversitesi Matematik Bölümünden lisans derecesini almıştır. Biri Matematik eğitimi diğeri Enformatik alanında olmak üzere İstanbul Üniversitesi’nde iki yüksek lisans derecesine sahiptir. Doktora derecesini İstanbul Üniversitesi Enformatik Anabilim Dalı’ndan almıştır. Doktora sonrası araştırmaları için Worcester Politeknik Enstitüsü (WPI) Elektronik ve Bilgisayar Mühendisliği Bölümünde araştırmacı olarak bulunmuştur. Daha sonra araştırmacılık görevini MIT CSAIL’de devam etmiştir. Özdemir, halihazırda İstinye Üniversitesi Yönetim Bilişim Sistemleri Bölümünde bölüm başkanı olarak görev yapmakta ve Veri Bilimi Anabilim Dalı’nda başkanlık görevini sürdürmektedir. Özdemir, Mart 2025 tarihi itibariyle Türkiye’nin en büyük sağlık gruplarından olan Medical Park ve Liv Hospital grubunun Chief Artificial Intelligence Officer (CAIO) - Yapay Zekâ Koordinatörü olarak görevine başlamıştır. Özdemir, yapay zekâ alanında iki girişim sahibidir. Bunlardan ilki olan 2022 yılında kurulan Usight Yazılım ve Yapay Zekâ Teknolojileri Anonim Şirketi ile kurumlara yapay zekâ sürecinde destek olmakta ve çözümler sunmaktadır. Kurucu ortağı olduğu ve 2025 yılında kurulan Horiar Al Tech ile Görüntü Üretme ve LLM alanında hizmet sağlamaktadır. 2016 yılında geliştirdiği makine öğrenmesi modeli ile Koç Üniversitesi UNESCO Kürsüsü tarafından verilen “İnsan Gelişimi Araştırmaları” ödülüne, 2020 yılında ise CIO Türkiye tarafından “Yapay Zekâ Alanında Farkındalık Yaratan Lider” ödülüne, 2021 yılında Uluslararası Engelsiz Bilişim Platformu tarafında “Sosyal Fayda Alanında Yapay Zekâ” ödülüne layık görülmüştür. Doç. Dr. Özdemir; veri bilimi odaklı ve yapay zekâ tabanlı pek çok ulusal ve uluslararası projede yürütücü, danışman, araştırmacı olarak görev yapmış olup, ulusal ve uluslararası platformlarda yayınlanmış pek çok kitap bölümü, makale çalışması ve patentleri bulunmaktadır.

Grafik tasarım eğitimi aldıktan sonra İskele47'de çocuklara sanat ve teknoloji alanında atölyeler düzenlemeyle başladı. 2014 yılından bu yana; eğitmen, proje yöneticisi ve içerik tasarımcısı olarak projelerde aktif rol aldı. BBOM Öğretmen Köyü'nden aldığı ilhamla çocuklarla katılımcı karar alma ve öğretmenlerin teknoloji bariyerleri konularını odağına aldı. 2025 yılından bu yana, kurucu üyelerinden olduğu Zemberek Teknoloji Sanat ve Öğrenme Derneği’nde Eş Genel Koordinatör olarak görev yapıyor. Zemberek bünyesinde dijital okuryazarlık, dijital güvenlik ve yapay zeka okuryazarlığı alanlarında içerik geliştirme, eğitim tasarımı ve proje yönetimi çalışmalarını sürdürüyor. Çalışmalarının merkezinde; öncelikli olarak çocuklar ve gençler olmak üzere her yaş grubundan bireyin, yapay zeka gibi güncel teknolojileri sadece kullanması değil; bu araçları anlamlandırması, bilinçli tüketmesi ve kendi üretim süreçlerini bu teknolojilerle güçlendirmesi yer alıyor. Öğrenmenin bitmeyen bir yolculuk olduğuna inanıyor ve bu yolculuğa her geçen gün yeni bir şeyler ekleyerek devam ediyor.

Öğretmen Ağı Değişim Elçisi olan Okan Aksoy, lisans eğitimini Hacettepe Üniversitesi Fen Bilimleri Öğretmeni bölümünde tamamladı. Ankara’da çeşitli okullarda Fen Bilimleri Öğretmeni, Eko-okul Koordinatörü, STEM Koordinatörü, Bölüm Başkanı olarak görev yaptı. Eleştirel düşünme, araştırma sorgulama tabanlı fen eğitimi, mühendislik tasarım temelli STEM çalışmaları, Understanding by Design (UbD) modeli, bilime katılımda cinsiyet eşitliği, bilim iletişimi ile ilgili çalışmalar üretmekte ve yaygınlaştırmaktadır. Öğretmen odaklı farklı sivil toplum kuruluşlarında öğretmen eğitimcisi olarak da görev alan Okan Aksoy, gerçek bilim ve dogmatik bilim arasındaki safsatalar üzerinde çalışmalarını sürdürmektedir. Suat Kardaş 25 yıldan beri eğitim, çocuk ve sivil toplumun farklı alanlarında uzman, yönetici ve danışman olarak çalışmıştır. Kariyerine 2000 yılında Millî Eğitim Bakanlığı’nda başlayan Kardaş, öğretmen, AB uzmanı, program geliştirme uzmanı ve stratejik planlama uzmanı olarak çalıştıktan sonra 2007 yılında MEB’den ayrılarak sivil toplumda çalışmaya başladı. Sırasıyla Türk Eğitim Derneğinde okul geliştirme uzmanı, Türkiye Eğitim Gönüllüleri Vakfı’nda Eğitim ve Ar-Ge Yöneticisi, Özel Küçük Prens Okullarında Genel Müdür, Eğitim Reformu Girişimi’nde Eğitim Laboratuvarı Koordinatörü ve Tohum Otizm Vakfı’nda Genel Müdür olarak görev yaptı. Kamu, özel sektör ve sivil toplumda birçok eğitim ve araştırma projesinin içinde geliştirici, uygulayıcı veya destekçi olarak sorumluluk aldı. Ortadoğu Teknik Üniversitesinde tarih, Hacettepe Üniversitesinde sosyal antropoloji eğitimi alan Kardaş, 2014 yılında Harvard Üniversitesinden aldığı bursla Harvard Kennedy School’da “Politika ve Programları Geliştirmek İçin Kanıt Kullanımı” yönetici eğitimi programını tamamladı. G-20 Türkiye dönem başkanlığı sırasında C-20 yürütme kurulu üyesi olarak görev yapan Kardaş, 2007 yılından beri NIKE’tan IBM’e, MEB’den TÜSİAD’a, Garanti Bankası’ndan Yapı Kredi Bankasına, Harvard Üniversitesinden Sabancı Üniversitesine, Hisar Eğitim Vakfı’ndan Sağlık ve Eğitim Vakfı’na Türkiye ve Dünya’dan birçok kurum ve kuruluşla sosyal etki işbirliklerinin geliştirilmesi ve hayata geçirilmesi süreçlerini yönetti. Amerika ve birçok Avrupa ülkesinde eğitim ve okul sistemlerini yerinde inceleyen Suat Kardaş’ın eğitim, çocuk ve sivil toplum alanında yayımlanmış birçok makalesi bulunmaktadır. 2023-2025 yılları arasında Köy Okulları Değişim Ağı yönetim kurulu üyeliği yapan Kardaş halen kurucusu, eş yöneticisi ve fellowu olduğu InCommon’da yönetici ortaktır.

Toptaş, meslek hayatına başladığı kurumda halen Bilişim Teknolojileri Bölüm Başkanı olarak görev yapmaktadır. 26 yıllık kariyeri boyunca teknoloji entegrasyonunu sınıf duvarlarının ötesine taşıyan bir eğitim teknolojileri lideri olarak görev almış; 1:1 eğitim teknolojileri projelerinin stratejik planlanması, yenilikçi içerik geliştirme süreçleri ve öğretmen mentorluğu gibi çalışmalarda yer almıştır. Kodlama, 3D tasarım ve e-portfolyo alanlarındaki derin uzmanlığını günümüzde yapay zekâ (AI) destekli hızlı prototipleme yaklaşımlarıyla harmanlayarak modern çözümler üretmektedir. Bu süre boyunca çeşitli kongre, sempozyum ve çalıştaylarda aktif rol almıştır. Apple Seçkin Eğitmeni ve Apple Profesyonel Öğrenme Uzmanı olan Toptaş, özellikle yapay zekâ tabanlı eğitim modelleri, teknoloji odaklı kurumsal liderlik ve sürdürülebilir dijital dönüşüm konularında çalışmalar yapmaktadır.

Uğur Mert, Marmara Üniversitesi Matematik bölümünü birincilikle tamamlamıştır ve 30 yıldır Matematik öğretmenliği yapmaktadır. Aynı zamanda Khan Academy Türkçe platformunun pilot uygulamasını yönetmekte ve gönüllü olarak destek vermektedir. Google Educator, Pearson Certified Trainer, Microsoft Yenilikçi Uzman Eğitmen ve Apple Seçkin Eğitmen sertifikalarına sahiptir. Tl hesap makinelerinin derslerde kullanımı ve entegrasyonu eğitimleri vermektedir. Matematik Öğretmenleri Paylaşım Zirvesi koordinatörlüğü yapmakta ve Tasarı Geometri ile ilgili atölyeler düzenlemektedir.

Aslan; merak eden, üreten ve öğrenmekten vazgeçmeyen, oyun savunucusu bir İngilizce öğretmenidir. 2006 yılından bu yana farklı yaş gruplarında çalışmakta, uzun süredir de IB/PYP öğretmeni olarak öğrenme süreçleri tasarlamaktadır. Merakın ve sorgulamanın gücüne inanır; öğrencilerinin meraklarından ilham alır. Sorgulama tabanlı öğrenme, öğrenenin özne olması, oyun dostu öğrenme ortamları oluşturma ve düşünmeyi görünür kılma stratejileri üzerine çalışır ve bu yaklaşımı sınıfına yansıtır. Hata yaparak öğrenmeye inanan bir yaşam boyu öğrenen olarak; teknoloji, oyun ve yapay zekâyı öğretim süreçlerine anlamlı şekilde entegre etmeyi önemser. Global Schools savunucusu olarak sürdürülebilir kalkınma amaçlarını müfredata dahil etmeye odaklanır.

Aybat, eğitim alanında 25 yılı aşkın deneyime sahip bir eğitimci ve okul lideridir. Öğretimsel liderlik, mesleki gelişim, öğretim tasarımı ve eğitim teknolojileri alanlarında uzmanlaşmıştır. Kariyeri boyunca Türkiye’nin en prestijli okullarında liderlik ve öğretmenlik pozisyonlarında görev almış; hâlen Özel TAŞ İlkokulu ve Ortaokulunda okul müdürü olarak görev yapmaktadır. Eğitimde yenilikçi öğretim uygulamaları, öğretim tasarımı, öğrenmede teknoloji entegrasyonu, çevrimiçi eğitim ve öğretimsel liderlik gibi temel konuları ele alan yedi kitabın yazarıdır. Öğretmen 2.0, Tasarımcı Öğretmen 2.0, Geleceği Kodlayanlar, Her Öğretmen İnovatiftir, Uzaktan Eğitim Şart, Eğitimde Google Şifreleri ve Öğretimsel Liderlik adlı yayınları, eğitimin dönüşen yapısına uyum sağlamak isteyen pek çok eğitimci tarafından yaygın biçimde başvuru kaynağı olarak kullanılmaktadır. Okul liderliği ve yazarlık çalışmalarının yanı sıra, müfredat geliştirme, öğretmen eğitimi ve okul liderliği alanlarında ulusal ve uluslararası eğitim girişimlerine aktif olarak katkı sunmaktadır. Aynı zamanda, kolektif akla inanan; bireyler ve kurumlar arasında anlamlı iş birliklerini destekleyerek yenilikçi ve sürdürülebilir toplumsal çözümler geliştirmeyi amaçlayan InCommon Fellows topluluğunun kurucu ortaklarındandır.

Öğretmen Ağı Değişim Elçisi olan Okan Aksoy, lisans eğitimini Hacettepe Üniversitesi Fen Bilimleri Öğretmeni bölümünde tamamladı. Ankara’da çeşitli okullarda Fen Bilimleri Öğretmeni, Eko-okul Koordinatörü, STEM Koordinatörü, Bölüm Başkanı olarak görev yaptı. Eleştirel düşünme, araştırma sorgulama tabanlı fen eğitimi, mühendislik tasarım temelli STEM çalışmaları, Understanding by Design (UbD) modeli, bilime katılımda cinsiyet eşitliği, bilim iletişimi ile ilgili çalışmalar üretmekte ve yaygınlaştırmaktadır. Öğretmen odaklı farklı sivil toplum kuruluşlarında öğretmen eğitimcisi olarak da görev alan Okan Aksoy, gerçek bilim ve dogmatik bilim arasındaki safsatalar üzerinde çalışmalarını sürdürmektedir.

Lisans eğitimini Boğaziçi Üniversitesi Sosyoloji Bölümü’nde tamamladıktan sonra bir süre özel sektörde araştırma asistanı olarak çalıştı. Türkiye Eğitim Gönüllüleri Vakfı’nda (TEGV) eğitim alanında çalışmaya başladı ve yüksek lisansını Eğitim Bilimleri Programı’nda yaptı. Eğitim Reformu Girişimi (ERG) ve Hisar Eğitim Vakfı Okulları’nda görev yaptıktan sonra 2012 yılında İstanbul Bilgi Üniversitesi Sosyoloji ve Eğitim Çalışmaları Uygulama ve Araştırma Merkezi (SEÇBİR) ekibine katıldı. Halen SEÇBİR ekibinde yer alan Soran’ın çalışmaları eleştirel düşünme, insan hakları, ayrımcılık, cinsiyet, engellilik ve kapsayıcı eğitim alanlarına yoğunlaşıyor.

Öğretmen Ağı Eş Genel Koordinatörü Yakup Yıldırım, Tarsus’ta doğdu, lise eğitimini burada tamamladıktan sonra üniversite için İstanbul’a geldi ve 2015 yılında İstanbul Üniversitesi İşletme bölümünden mezun oldu. Üniversite yıllarında sivil alanla tanışarak çeşitli sivil toplum kuruluşlarında aktif roller üstlendi; insan hakları, çocuk hakları ve onarıcı adalet ilgi duyduğu ve hâlen çalıştığı alanlar arasında yer alıyor. Doğuş Grubu’nda insan kaynakları departmanında iki buçuk yıl çalıştıktan sonra Öğretmen Ağı’na katıldı; burada operasyon ve bütçe süreçlerini yürüttü, şimdi ise Öğretmen Ağı’nın Eş Genel Koordinatörü olarak çalışıyor. Bunun yanı sıra Öğretmen Ağı podcastlerinin sunuculuğunu yapıyor, aynı zamanda freelance seslendirme ve podcast üretimi gerçekleştiriyor.

Kenan Çayır, İstanbul Bilgi Üniversitesi Sosyoloji Bölümü’nde öğretim üyesi ve Sosyoloji ve Eğitim Çalışmaları Uygulama ve Araştırma Merkezi müdürüdür. Çayır, Lisans ve yüksek lisans eğitimini Boğaziçi Üniversitesi Sosyoloji Bölümü’nde tamamladı. Doktora derecesini Boğaziçi Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bölümü’nden aldı. İngiltere’de Leeds Üniversitesi Vatandaşlık ve İnsan Hakları Eğitimi Merkezi’nde ve Almanya’da Georg-Eckert Uluslararası Ders Kitapları Enstitüsü’nde doktora sonrası çalışmalar yaptı. Avrupa Konseyi ve EIP Sloveyna’nın ortaklaşa düzenledikleri insan hakları eğitimi seminerlerine ve Gürkaynak Yurttaşlık Enstitüsü’nün eğitici eğitimi seminerlerine katıldı; bu alanda sertifikalar aldı. Milli Eğitim Bakanlığı ve Eğitim Reformu Girişimi’nin birlikte düzenledikleri “Düşünme gücü” adlı öğretmen eğitimi projesinde uzman eğitici olarak çalıştı. Ayrımcılık, sosyal hareketler, birarada yaşam, yurttaşlık ve insan hakları eğitimi üzerine çalışmaktadır. InCommon fellow ve Öğretmen Ağı içerik danışmanıdır. Çalışmalarından bazıları şöyledir: “Biz” Kimiz? Ders Kitaplarında Kimlik, Yurttaşlık, Haklar (İstanbul: Tarih Vakfı Yayınları, 2014); Ayrımcılık: Çok Boyutlu Yaklaşımlar, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları,2012, M. A. Ceyhan ile birlikte der.); Ayrımcılık: Örnek Ders Uygulamaları, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları,2012, A. Alan ile birlikte der.); Eğitim, Çatışma ve Toplumsal Barış: Türkiye’den ve Dünyadan Örnekler (İstanbul: Tarih Vakfı Yayınları, 2010).

Öğretmen Ağı Projeler ve İş Geliştirme Koordinatörü Deniz Göktaş, işletme bölümünden mezun olduktan sonra kariyerine sivil toplumda başlamış; eğitim, sosyal inovasyon ve topluluk yönetimi alanlarına odaklanmıştır. Eğitim Reformu Girişimi (ERG) ve Öğretmen Ağı’nda çalışarak öğretmenleri güçlendirmeyi ve eğitimde dayanışma kültürünü yaygınlaştırmayı amaçlayan projelere liderlik etmiştir. Ayrıca gençlik, çocuk hakları ve insan hakları alanlarında da projelerde yer almıştır. Sulukule Gönüllüleri Derneği’nde Yönetim Kurulu Başkanı ve Başkan Yardımcısı olarak görev yapmış; Toplum Gönüllüleri Vakfı’nda proje koordinatörü olarak gençlerin sosyal sorumluluk programlarına katılımını desteklemiştir. Hâlen Öğretmen Ağı’nda Projeler ve İş Geliştirme Koordinatörü olarak çalışmakta, eğitim ve sosyal inovasyon alanlarında dönüştürücü projeler geliştirmektedir. Ayrıca video düzenleme ve görsel hikâye anlatıcılığıyla ilgilenmektedir.

Öğretmen Ağı Topluluk Etkileşim Sorumlusu Dağlar Çilingir, Boğaziçi Üniversitesi’nde Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler lisans ile Sosyal Politika yüksek lisans eğitimlerini tamamlamıştır. Sivil toplum ve uluslararası kuruluşlarda kapsayıcı ve katılımcı programlar tasarlama konusunda 7 yılı aşkın deneyime sahiptir. Kariyeri boyunca gençlik güçlenmesi, eşitlik ve halk sağlığı gibi alanlarda çalışmıştır. Uluslararası sivil toplum kuruluşlarında çalışma deneyimlerinin ardından şu anda Öğretmen Ağı’nda Topluluk Etkileşim Uzmanı olarak görev yapmaktadır. Uzmanlığını, eşitlik ve sürdürülebilirlik ilkeleri doğrultusunda etki odaklı topluluklar inşa etmek için kullanmaktadır.

Öğretmen Ağı Program ve İçerik Sorumlusu Melike Avcu, Bahçeşehir Üniversitesi Sosyoloji ve Psikoloji çift ana dal bölümlerinden mezun oldu. Akademik çalışmalarına, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Sosyoloji bölümündeki yüksek lisans eğitimi ile devam etti. Kişisel kütüphanesinin önemli bir bölümüne de yansıdığı üzere; çalışma alanları kent ve göç sosyolojisine ek olarak politik ekoloji çerçevesinde şekillenmektedir. Araştırma ve proje yönetimi alanlarında deneyim kazandıktan sonra, şimdilerde Öğretmen Ağı'nda Program ve İçerik Sorumlusu olarak görev yapmaktadır. Aynı zamanda, araştırmalarını belgesel fotoğraf aracılığıyla anlamlandırdığı projeler üretmeye devam etmektedir.